Lezing Rein van der Wiel

Hun verzwegen oorlog: lezing door Rein van der Wiel over de autobiografische oorlogsgetuigenissen van jongens die direct na de bevrijding in 1945-1946 (weer) gaan studeren in Amsterdam

Het Amsterdams Studenten Corps vroeg zijn aankomende leden vanaf de oprichting in 1851 hun levensverhaal in 4 A4’tjes op te schrijven. Tot 1945 waren dat over het algemeen nogal obligate en studentikoze verhalen van welgestelde jongens die moeite hadden de vier bladzijden vol te krijgen. Na de bevrijding was dat een compleet ander verhaal: iedereen had een oorlog achter de rug die er diep had ingehakt. Het ASC vroeg op de eerste dag van de groentijd om een autobiografietje, dat de volgende dag moest worden ingeleverd. Er werd eerlijkheid gevraagd en discretie gegarandeerd, dit waarschijnlijk als poging tot zuivering, zoals dat in alle geledingen van de samenleving gebeurde.

De 33 joodse jongens die zich aanmeldden hadden vanaf juli 1942 ondergedoken gezeten of waren uit een Duits of Pools kamp teruggekomen, de anderen hadden grote persoonlijke verliezen geleden, hadden in Duitsland Arbeitsdienst moeten verrichten, kwamen pas na de capitulatie van Japan uit Nederlands-Indië terug, hadden in het verzet gezeten of moesten ermee zien te leven dat ze uit een NSB-gezin kwamen.

Hun 330 in januari 1946 en september 1946 geschreven autobiografietjes heb ik op het Stadsarchief gelezen, van de mooiste 75 heb ik de nazaten gezocht en hun hun vaders stukken voorgelegd, we hebben gesproken over wie hun vader voor hen was en in hoeverre hij die in 1946 zo aangrijpend eerlijk vertelde verhalen ook aan hen verteld had. Het resultaat  is – met de nodige annotaties en achtergrondinformatie – in het web-boek Hunverzwegenoorlog.nl te lezen.

Op 10 juni wil ik geïnteresseerde Festina-leden een aantal verhalen en mijn voorzichtige conclusies voorleggen.

Mocht u alvast een blik willen werpen: www.hunverzwegenoorlog.nl